Statua Merkura, Bresnica, III vek

Fibula, IV vek

ANTIČKO DOBA U ČAČANSKOM KRAJU

U SVOJOJ TEŽNJI DA PRODRE NA ISTOK I OVLADA POZNATIM , RIMSKA IMPERIJA JE POČETKOM I VEKA NOVE ERE ZAPOSELA I PROSTORE DUBOKO U UNITRAŠNJOSTI BALKANA. POSLEDICA NJIHOVOG BORAVKA JE ROMANIZACIJA LOKALNOG STANOVNIŠTVA, USPOSTAVLJANJE RIMSKE KULTURE I ADMINISTRACIJE U MNOGIM VIDOVIMA ŽIVOTA. O TOME SVEDOČE I ISTRAŽENE RIMSKE TERME (JEDNE U CENTRU ČAČKA, A DRUGE U BELJINI), KOJE SVOJIM PROSTORNIM REŠENJIMA U SKROMNOM OBLIKU PODRAŽAVAJU KLASIČNE RIMSKE UZORE. NAČIN IZGRADNJE I SISTEM PODNOG GREJANJA ( HYPOCAUSTUS), SAMO SU JEDAN OD POKAZATELJA POZNATE POTREBE RIMLJANA ZA LUKSUZOM, KOJA NIJE MOGLA BITI ZAOBIĐENA I NA OVIM RELATIVNO UDALJENIM PROSTORIMA.
USPOSTAVLJENA JE PUTNA MREŽA I FORMIRANA SU NASELJA. POVOLJNI KLIMATSKI USLOVI I PLODNO ZEMLJIŠTE UČINILI SU DA SE U TOKU III I IV VEKA U ŠIROJ OKOLINI ČAČKA OBRAZUJU BROJNA POLJOPRIVREDNA IMANJA SA PRATEĆIM OBJEKTIMA (VILLAE RUSTICAE).
NA OSNOVU DOSADAŠNJIH SAZNANJA, NA PROSORU GRADA U DANAŠNJEM SMISLU REČI, POSTOJALO JE SEOSKO NASELJE TIPA VICUS. OD SAKRALNIH OBJEKATA ISTRAŽENA JE NA LOKALITETU <ČULJEVINA> U PRIJEVORU GROBNA MEMORIJA IZ POČETKA V VEKA.
TUMAČENJEM EPIGRAFSKIH SPOMENIKA (DO KOJIH SE U VEĆEM BROJU DOŠLO U POSLEDNJE VREME) STEČENA SU NOVA SAZNANJA O ANTIČKOM PERIODU U OVIM KRAJEVIMA. JEDAN NADGROBNI SPOMENIK -ARA, PRONAĐEN U PORTI ČAČANSKE CRKVE, SVOJIM NATPISOM POTRVĐUJE DA JE OVA OBLAST U III VEKU NOVE ERE ZAUZIMALA PERIFERNE OBLASTI PROVINCIJE DALMACIJE PREMA GORNJOJ MEZIJI. NA SPOMENICIMA IZ ČAČKA DO SADA SU EVIDENTIRANA I DVA KONZULARNA BENEFICIJARA, ŠTO UKAZUJE NA POSTOJANJE BENEFICIJARNE STANICE ( PUNKT ZA UBIRANJE POREZA) NA OVOJ TERITORIJI.

Srebrni novac i fibula, IV vek

......

Plastika, crkvena porta, IV vek

Staklena boca, Čuljevina Prijevor, IV vek

Rimska keramika, III vek